خار مریم یا ماریتیغال (Silybum marianum L.) از جمله گیاهان دارویی مقاوم به شرایط خشک و نیمه خشک میباشد، با این حال تنش خشکی در این گیاه قادر است که برخی از ویژگیها و تولید مواد موثره در آن را تحت تاثیر قرار دهد. با توجه به احتمال تاثیر سه ترکیب ضدتنش پرولین، اسید سالیسیلیک و اسید آسکوربیک بر شاخصهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی در گیاه ماریتیغال تحت سطوح مختلف تنش خشکی، مطالعه حاضر به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشگاه مراغه انجام گرفت. سطوح مختلف آبیاری (آبیاری در 90، 60 و 30 درصد ظرفیت زراعی به ترتیب برای شرایط بدون تنش، تنش متوسط و تنش شدید) و محلولپاشی مواد ضد تنش در چهار سطح شاهد (آب مقطر)، اسید آسکوربیک 200 پی پی ام، اسید سالیسیلیک 1 میلیمولار و پرولین 200 پی پی ام در نظر گرفته شد. نتایج تجزیه واریانس حاصل از این پژوهش نشان داد که اثر متقابل کاربرد مواد ضد تنش و اعمال تنش خشکی بر روی میزان فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز، مقدار پراکسید هیدروژن، مقدار مالون دی آلدئید و وزن تر در سطح احتمال 1 درصد معنیدار شد. براساس مقایسات میانگین انجام شده کاربرد ترکیبات ضد تنش به خصوص اسید سالیسیلیک در شرایط بروز تنش خشکی شدید (آبیاری در 30 درصد ظرفیت زراعی)، میزان فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز را به طور قابل توجهی افزایش داد. همین امر سبب کاهش معنیدار مقدار پراکسید هیدروژن و مالون دی آلدئید نسبت به تیمار شاهد در این شرایط شد. برآیند این نتایج را میتوان در بهبود معنیدار میزان وزن تر گیاه مشاهده کرد. به عنوان نتیجه نهایی محلولپاشی مواد ضد تنش به خصوص اسید سالیسیلیک میتواند به عنوان یک راهکار مدیریتی مؤثر و برتر برای کشت گیاه ماریتیغال در شرایط مواجهه با خشکی شدید توصیه شود.
