در سالهای اخیر، بحران کم آبی و افزایش فشار بر منابع محدود آب، ضرورت بازنگری در شیوه های حکمرانی آب شهری را دوچندان کرده است. در این میان، مفهوم حکمرانی هوشمند آب به عنوان رویکردی نوین، بر تلفیق فناوریهای داده محور با فرآیندهای سیاستگذاری و مدیریتی تأکید دارد. شهرستان مرند در استان آذربایجان شرقی، به دلیل موقعیت اقلیمی نیمه خشک و رشد سریع جمعیت شهری، با چالشهایی نظیر افت منابع زیرزمینی، تلفات بالا در شبکه ی توزیع و نبود سامانه های پایش هوشمند مواجه است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل چالشها و ارایه ی راهکارهای حکمرانی هوشمند برای بهینه سازی مصرف آب شهری درشهرستان مرند با بهره گیری از زیرساختهای هیدرولیکی داده محور است. این مطالعه با رویکردی مروری–تحلیلی انجام شده وبابهره گیری از منابع علمی داخلی وبین المللی،گزارشهای شرکت آب و فاضلاب سیاستهای ملی آب کشور،ابعادمختلف حکمرانی داده محور در مدیریت آب شهری رابررسی کرده است. یافته ها نشان میدهد که ضعف در یکپارچگی نهادی، فقدان زیرساختهای داده محور، نبود سیاستهای تشویقی مصرف بهینه و کمرنگ بودن مشارکت شهروندان از مهمترین موانع تحقق حکمرانی هوشمند درشهرستان مرند هستند. براساس تحلیل انجام شده، پژوهش چارچوبی سه لایه برای حکمرانی هوشمند آب شامل سیاستگذاری و راهبری کلان در سطح ملی و استانی،مدیریت اجرایی و داده محور در سطح شرکتهای آب و شهرداری،مشارکت و آگاهی عمومی در سطح شهروندان پیشنهاد میگردد. این چارچوب میتواند ضمن بهبود کارایی مدیریتی و کاهش تلفات آب شهری، زمینه ساز گذار از مدیریت سنتی به حکمرانی پایدار و هوشمند آب در اقلیمهای نیمه خشک ایران باشد.
