مهدی ماجدی اصل

سرریزها به‌عنوان یکی از اجزای کلیدی در سدها و کانال‌های انتقال آب، نقش مهمی در مدیریت جریان آب و تخلیه آب اضافی از بالادست به پایین‌دست ایفا می‌کنند. این سازه‌ها، با وجود سادگی در طراحی و عملکرد، از اهمیت بسزایی در شبکه‌های انتقال و توزیع آب برخوردارند. الگوریتم‌های هوشمند، به دلیل توانایی در شناسایی روابط پیچیده و دقیق میان پارامترهای مستقل و وابسته و همچنین صرفه‌جویی در زمان و هزینه، در میان پژوهشگران جایگاه ویژه‌ای یافته‌اند. در این مطالعه، عملکرد الگوریتم ماشین بردار پشتیبان (SVM) در پیش‌بینی ضریب دبی سرریزهای غیرخطی با فرم تاج نیم‌دایره‌ای با استفاده از 363 سری داده آزمایشگاهی مورد ارزیابی قرار گرفت. پارامترهای هندسی و هیدرولیکی بررسی‌شده ارتفاع سرریز (P)، نسبت بار آبی کل به ارتفاع سرریز (H_T/p)، نسبت طول تاج سرریز به عرض کل سرریز (L_C/W)، زویه دیواره سیکل (α) و ضریب دبی (Cd) بودند. نتایج نشان داد که ترکیب پارامترهای(Cd, H_T/p, α, (L_C/W)) در الگوریتم SVM، با مقادیر مجذور ضریب همبستگی (R²) برابر با 9896/0، خطای جذر میانگین مربعات (RMSE) برابر با 0185/0 و ضریب تبیین (DC) برابر با 9877/0 در مرحله آموزش و به ترتیب 9796/0، 0224/0 و 9792/0 در مرحله آزمون، بهترین عملکرد را ارائه داد. این نتایج بیانگر دقت بالای الگوریتم SVM در پیش‌بینی ضریب دبی سرریزهای غیرخطی با فرم تاج نیم‌دایره‌ای است. تحلیل حساسیت نشان داد که پارامتر نسبت بار آبی کل به ارتفاع سرریز (H_T/p) تأثیرگذارترین عامل در تعیین ضریب دبی این نوع سرریزها در مدل SVM است.