در این پژوهش به بررسی اثر مواد افزودنی بالکلی در کاهش آبشستگی اطراف خطوط لوله عبوری از رودخانه پرداخته شد. آبشستگی یکی از چالشهای اساسی در پایداری سازههای هیدرولیکی، بهویژه خطوط لوله، محسوب میشود و به دلیل فرسایش بستر رودخانه ناشی از جریان آب رخ میدهد. این پدیده میتواند پایداری خطوط لوله را کاهش داده و در نهایت موجب شکست سازه و بروز خسارتهای مالی و زیستمحیطی گردد. روشهای متداول برای کاهش آبشستگی، مانند دفن عمیق لولهها، استفاده از مصالح سنتی یا دیوارههای محافظتی، به دلیل هزینههای بالا و اثرات زیستمحیطی محدودیتهایی دارند. ازاینرو، در این پژوهش به بررسی تأثیر مواد افزودنی بالکلی در کاهش آبشستگی اطراف خطوط لوله پرداخته شد. در این تحقیق آزمایشگاهی، اثر افزودن مواد افزودنی بالکلی با درصدهای مختلف بر میزان و روند آبشستگی اطراف لولههای انتقال سیالات در بستر رودخانه 21 و 31 لیتر بر ثانیه( و با در نظر گرفتن حالت جانمایی لوله به ،21 ،11 ، بررسی شد. آزمایشها در شرایط مختلف دبی ) 11 1 میلیمتر و شیب / صورت مماس با بستر انجام گرفت. در مجموع 21 آزمایش بر روی بستری با رسوبات همگن و اندازه ذرات 87 1 و 11 درصد به بستر رسوبی منجر به کاهش قابل توجه ، صفر انجام شد. نتایج نشان داد که افزودن مواد بالکلی در درصدهای 1 عمق آبشستگی در تمامی حالات و دبیها شد. بیشترین کاهش آبشستگی در حالت استفاده از 11 ٪ بالکلی و جانمایی آن در زیر لوله مشاهده شد. بهویژه در دبیهای پایین، اثربخشی این روش بیشتر بوده است. در بررسی تغییرات زمانی نیز مشخص شد که بیشترین میزان آبشستگی در دقایق ابتدایی رخ داده و پس از آن روند فرسایش به سمت تعادل حرکت کرده است. همچنین، افزایش درصد بالکلی موجب کاهش زمان رسیدن به پایداری و نظم بیشتر در رسوبگذاری پاییندست شد. در نهایت، استفاده از مواد افزودنی بالکلی، بهویژه در غلظت 11 ٪ و در موقعیتهای مناسب جریان، راهکاری مؤثر و اقتصادی برای کاهش مخاطرات ناشی از آبشستگی و افزایش پایداری خطوط لوله در بستر رودخانهها معرفی شد.
