اختلافات قضایی بین شهروندان و شهرداریها که عمدتاً ناشی از گستردگی و حجم تعاملات این نهاد با مردم است، به یکی از چالشهای اساسی مدیریت شهری تبدیل شده است. این اختلافات که گاه از تخلفات شهرداری نشأت میگیرد، موجبات نارضایتی عمومی و اتلاف منابع ارزشمند این نهاد را فراهم کرده است. واکاوی این تخلفات از آن جهت حائز اهمیت است که پیامدهایی فراتر از دعوای فردی دارد و به تضییع حقوق شهروندان و خدشهدار شدن اعتماد عمومی به نهادهای حاکمیتی میانجامد. بر این اساس، شناسایی مصادیق اصلی تخلفات، تحلیل علل وقوع آنها و در نهایت ارائه راهکارهای عملی برای پیشگیری و کاهش این موارد، گامی ضروری در جهت بهبود مدیریت شهری و تحقق حقوق شهروندی به شمار میآید. پژوهش حاضر با چنین رویکردی با بررسی پروندهمحور به تبیین مهمترین تخلفات شهرداریها و علل آنها و نهایتاً ارائه راهکار مناسب پرداخته است. این پژوهش به روش توصیفی و تحلیلی و پیمایشی و با گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای و میدانی، ضمن بررسی پروندههای مطروحه در کمیسیون تحقیق و تفحص شورای اسلامی شهر تبریز و با تهیه پرسشنامه و مصاحبه با شهروندان دارای اختلاف با شهرداری، درصدد آن است که مصادیق مهم تخلفات حقوقی شهرداری تبریز و علل و راهکارهای مقابله با آن را تبیین نماید. یافتههای این پژوهش مؤید آن است که تعلل در رسیدگی به پرونده و پاسخگویی، عدم اجرای آراء مراجع ذیصلاح، عدم اجرای تعهدات و مصالحهها، عدم رعایت مقررات ساختوساز از مهمترین مصادیق تخلفات قابلِ انتساب به شهرداری هستند. اصلاح و شفاف نمودن قوانین و مقررات، ایجاد نهادهای نظارتی قوی و تأمین مالی شهرداریْ، پیشنهاد نگارنده جهت کاهش تخلفات حقوقی شهرداری است.
