امید مبارکی

این پژوهش به بررسی مؤلفه‌های مؤثر بر حس تعلق مکانی در بافت قدیم یکی از محلات قدیمی شهر مراغه می‌پردازد. این پژوهش از نظر هدف، در دسته مطالعات کاربردی- توسعه‌ای قرار دارد و به روش توصیفی-تحلیلی با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و مطالعات میدانی انجام شده است. داده‌های مورد نیاز از طریق پرسشنامه‌ای که بین 319 نفر از ساکنان محله (بر اساس فرمول کوکران) توزیع شده، جمع‌آوری شده و با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل شده‌اند. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از آزمون تی تک‌نمونه‌ای، رگرسیون گام ‌به ‌گام و تحلیل واریانس یک ‌طرفه با اندازه‌های مکرر انجام شد. نتایج نشان داد که میانگین شاخص‌های حس تعلق مکانی شامل وابستگی و خاطره جمعی (76/3)، آسایش و دسترسی (46/3)، هویت و خوانایی (29/3) و امنیت (08/4) در سطح مطلوبی قرار دارند. شاخص امنیت بیشترین میانگین و شاخص هویت و خوانایی کمترین را دارا بودند. همچنین، در تحلیل رگرسیون، شاخص امنیت با ضریب بتا 462/ بیشترین تأثیر را بر حس تعلق مکانی داشته است. در مجموع، یافته‌ها حاکی از وضعیت مطلوب حس تعلق مکانی در این محله ملا محمود است و بر اهمیت حفظ و تقویت عناصر فرهنگی، تاریخی و اجتماعی در بافت های قدیمی شهرها تأکید می کند.