1405/01/28
مرضیه اسمعیل پور

مرضیه اسمعیل پور

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
شاخص H:
دانشکده: دانشکده علوم انسانی
اسکولار:
پست الکترونیکی: s.esmaeilpour [at] gmail.com
اسکاپوس:
تلفن:
ریسرچ گیت:

مشخصات پژوهش

عنوان
تحلیل تغییرپذیری خشکسالی هیدرولوژیکی در رودخانه مردق چای
نوع پژوهش
مقاله ارائه شده کنفرانسی
کلیدواژه‌ها
خشکسالی هیدرولوژیک، نقطه تغییر شاخص SDI، رودخانه مردق چای
سال 1404
پژوهشگران مرضیه اسمعیل پور ، احمدرضا قاسمی

چکیده

خشکسالی یکی از بلای طبیعی است که اثرات بالقوه‌ای بر محیط زیست، منابع آب، پایداری، انرژی و اقتصاد دارد و به چهار دسته هواشناسی، هیدرولوژیکی، کشاورزی و اجتماعی-اقتصادی دسته‌بندی شده است. خشکسالی هیدرولوژیکی به معنای کاهش و نقصان در آب‌های سطحی و زیرزمینی است که در نتیجه کمبود طولانی مدت بارندگی رخ می‌دهد. در این مطالعه، با استفاده از شاخص خشکسالی جریان رودخانه (SDI) و داده‌های دبی ایستگاه قشلاق امیر، خشکسالی هیدرولوژیکی رودخانه مردق چای برای مقیاس‌ زمانی 3 ماهه و سالانه، در دوره زمانی بلندمدت 48 ساله بررسی شده است. همچنین همگنی سری زمانی مقادیر خشکسالی با استفاده از چهار آزمون مورد بررسی قرار گرفت. علاوه بر این، شدت و مدت خشکسالی با استفاده از تئوری ران محاسبه گردید. نتایج نشان دهنده کاهش مقادیر شاخص SDI در طول سال‌های اخیر نسبت به گذشته است . نتایج آزمون‌های همگنی نیز نشان داد بر اساس نتایج همه آزمون‌ها، سری زمانی مورد بررسی ناهمگن بوده و دارای یک نقطه تغییر در سال 1997 است به‌نحوی که میانگین شاخص SDI قبل و بعد از این سال بسیار متفاوت به‌ترتیب برابر با 65/0 و 61/0- است. با در نظر گرفتن آستانه‌ 0، طولانی‌ترین دوره خشکسالی 54 ماه و با شدت 93/. ثبت شده است. در حالی که شدیدترین خشکسالی (با شدت 44/1) 24 ماه به طول انجامیده است. طولانی‌ترین خشکسالی‌ شدید یا بسیار شدید (مقادیر کمتر از 1- شاخص SDI) دارای تداوم کمتر و تنها 10 ماه طول کشیده‌ است. درصد وقوع طبقات مختلف خشکسالی در مقیاس سالانه نیز نشان داد که ترسالی ملایم بالاترین درصد وقوع و ترسالی شدید و خشکسالی بسیار شدید کمترین درصد وقوع را در بین سال‌های مورد مطالعه دارند.