مرضیه اسمعیل پور

اکوتوریسم به عنوان شکل خاصی از گردشگری، سهم قابل توجهی در توسعه پایدار دارد و بسیاری از طرفداران محیط زیست، آن را به عنوان راهبردی برای حفاظت از منابع طبیعی مطرح کرده‌اند. در پژوهش حاضر به ارزیابی رقابت‌پذیری اکوتوریستی و مکان‌یابی تفرجگاه‌های پیراشهری شهرستان مراغه با استفاده از مدل پاولوا و منطق فازی پرداخته شده است. نتایج حاکی از این است که در بین فاکتور‌های مثبت نه گانه پاولوا، سه فاکتور آثار تاریخی و فرهنگی، سایت‌های دیرینه‌شناسی و غار‌ها از مهم‌ترین فاکتور‌های مثبت این شهرستان محسوب می‌شوند و در بین فاکتور‌های منفی، فقدان زیرساخت‌های مناسب، کسری بودجه برای توسعه و مناسب نبودن قیمت خدمات از مهم-ترین فاکتور‌های منفی تاثیر گذار در توان رقابت‌پذیری شهرستان مراغه می‌باشد. نسبت رتبه‌بندی رقابت‌پذیری اکوتوریستی شهرستان مراغه 52/1 محاسبه گردید که در طبقه خوب قرار می‌گیرد. در بخش دوم پژوهش، ابتدا نقشه مربوط به شاخص‌های طبقات ارتفاعی، شیب، پوشش گیاهی، فاصله از رودخانه، خاک، کاربری، زمین شناسی، فاصله از شبکه‌های ارتباطی، شهر و مناطق اکولوژیکی تهیه شد و بعد از فازی‌‌سازی لایه‌های موضوعی، نهایتا با عملگر گامای فازی روی هم‌گذاری شد و نقشه یکپارچه مناطق مناسب احداث تفرجگاه تهیه شد. نتایج نشان داد بالغ بر 9/46 درصد مساحت شهرستان مراغه در کلاس با تناسب بسیار نامناسب برای ایجاد سایت‌های تفرجگاهی اکوتوریستی قرار می‌گیرد. همچنین حدود 5/24 درصد مساحت شهرستان در کلاس با تناسب نامناسب برای ایجاد سایت‌های اکوتوریستی قرار گرفته است. کلاس با تناسب متوسط برای احداث تفرجگاه‌های اکوتوریستی بالغ بر 5/16 درصد مساحت شهرستان مراغه را دربرمی‌گیرد. پهنه‌های مناسب و بسیار مناسب برای احداث سایت‌های اکوتوریستی به ترتیب بالغ بر 4/9 و 7/2 درصد مساحت شهرستان مراغه را به‌خود اختصاص داده‌اند که رقم قابل توجهی به‌شمار می‌رود. بدین ترتیب می‌توان بیان داشت که شهرستان مراغه برای ایجاد سایت‌های اکوتوریستی از شرایط مطلوبی برخوردار است. در نهایت چهار سایت جهت احداث تفرجگاه‌های اکوتوریستی پیشنهاد گردید.