۱۴۰۴/۰۱/۱۵
مریم صمدیه

مریم صمدیه

مرتبه علمی: استادیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
اسکاپوس:
دانشکده: دانشکده علوم انسانی
نشانی:
تلفن:

مشخصات پژوهش

عنوان
جایگاه هستی شناختی و ارزش شناختی توخه یا بخت در دیدگاه ارسطو
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
ارسطو، توخه، بخت یا شانس، علت بالعرض، غایت
سال 1401
مجله انديشه فلسفي
شناسه DOI
پژوهشگران مریم صمدیه

چکیده

مباحث ارسطو در مورد توخه یا بخت، در دو حوزه هستی شناختی و ارزش شناختی تناقض‎های آشکاری دارد. وی در حوزه هستی شناختی به وجود بخت به عنوان علتی بالعرض که از روی انتخابِ مبتنی بر تفکر و برای مقصودی روی می دهد معترف شده است. ارسطو امور حاصل از بخت را موضوع قصد و تعقل می داند که از عوامل دارای افعال ارادی سر می زنند. وی در عین حال بخت را به عنوان امری ضدقاعده، ناپایدار، دارای علل نامعین و بدون غایت معرفی کرده است. وی حتی در حوزه افعال مربوط به تخنه و سعادت انسان نیز وجود بخت را پذیرفته است؛ اما از لحاظ ارزش شناختی برای آن اعتبار ارزشی قایل نیست و آن را علتی بالعرض و مؤخر از طبیعت و عقل بیان نموده و حتی معتقد است که برای آن علمی وجود ندارد. علاوه بر این در حوزه افعال مربوط به سعادت انسان نیز آن را فاقد اعتبار ارزشی بیان نموده است.