|
عنوان
|
ارزیابی روشهای هیدرولوژیکی در تعیین جریان زیستمحیطی رودخانه (مطالعه موردی: رودخانه تجن)
|
|
نوع پژوهش
|
پایان نامه
|
|
کلیدواژهها
|
جریان زیستمحیطی، روشهای هیدرولوژیکی، رودخانه تجن
|
|
چکیده
|
جهت جلوگیری از اثرات منفی طولانی مدت پروژه های توسعه منابع آب بر اکوسیستم رودخانهای، ضروری است الزامات هیدرولوژیکی و بومشناختی رودخانه تحت عنوان جریان آب زیست محیطی بیان شود و در تعاملات اختصاص آب در نظر گرفته شود. به دلیل عدم نظارت صحیح بر برداشت آب رودخانهها در ایران، مطالعات تخصیص جریان زیست محیطی برای کلیه رودخانههای کشور الزامی است. هدف اصلی این پژوهش معرفی یک الگوی بومی برای تعیین جریان زیست محیطی رودخانهی تجن در استان مازندران میباشد. .منطقه مطالعاتی حوضه رودخانه اصلی تجن و شاخه فرعی چهاردانگه بود که در زمره مهمترین رودخانههای حوضه جنوبی دریای خزر قرار دارند. احداث سد سلیمانتنگه، رژیم جریان رودخانه تجن را با تحولات اساسی روبرو کرده است به طوریکه در سال های اخیر بهم خوردن اکوسیستم طبیعی در این رودخانه مشاهده شده است. روشهای هیدرولوژیکی تنانت، تحلیل منحنی تداوم جریان، تسمن، اسماختین، محدوده تغییرپذیری، توزیع جریان سالانه و انتقال منحنی تداوم جریان برای تعیین نیاز آب زیست محیطی رودخانههای مورد مطالعه در چهار ایستگاه سلیمانتنگه، ریگچشمه، کردخیل و ورند مورد استفاده قرار گرفت. کدنویسی در محیط پایتون در آنالیز دادهها و محاسبات روشهای مختلف و همچنین مدلهای کامپیوتری GEFC و IHA برای مدلسازی جریان به کار گرفته شد. متوسط جریان سالانه ایستگاههای سلیمانتنگه، ریگچشمه، کردخیل و ورند بهترتیب برابر، 68/5، 71/9، 32/11 و 92/3 مترمکعب برثانیه گزارش شده است. باتوجهبه نتایج بهدستآمده، روشهای Q50 و Q70 به طور مداوم بالاترین برآوردهای جریان را در تمام رودخانهها ایجاد میکنند و بعد از آنها روش تسمن بالاترین مقادیر را تخمین میزند. در تمام ایستگاهها، روش تنانت: به طور مداوم تخمینهای کمتری را نسبت به روشهای تسمن، FDC Shifting و اسمختین ارائه میدهد. ممکن است در تخصیص جریان محیطی کمتر محافظهکار باشد. در بین روشها روش ADM و Q95، به طور معمول کمترین برآوردها را داشتند که میتوانند از نظر تخصیص آب برای استفاده انسان محافظهکارانهترین باشند، اما به طور بالقوه برای سلامت اکوسیستم خطرناک هستند. بر اساس نتایج به دست آمده، دامنه پیشنهادی جریان زیست محیطی برای ایستگاه سلیمانتنگه cms 7/3-2/2، ایستگاه ریگ چشمه cms 0/1-4/3، ایستگاه کردخیل cms 8/3-3/3 و ایستگاه ورند cms 5/2-1/1 میباشند.
|
|
پژوهشگران
|
کامله آقاجانلو (استاد راهنما)، حسین فتحی آلمالو (دانشجو)
|