|
عنوان
|
پیشنمایی خشکسالیهای هواشناسی وهیدرولوژیکی با استفادهازLARS-WG و HEC-HMSدر غرب حوضه آبخیز دریاچه ارومیه
|
|
نوع پژوهش
|
مقاله چاپشده در مجلات علمی
|
|
کلیدواژهها
|
پیشنمایی خشکسالیهای هواشناسی و هیدرولوژیکی با استفاده از LARS-WG و HEC-HMS در غرب حوضه آبخیز دریاچه ارومیه
|
|
چکیده
|
خشکسالی در مناطق نیمهخشک تأثیرات گستردهای بر منابع آب، اکوسیستمها و جوامع دارد. این مطالعه بر پیشبینی خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی در بخش غربی حوضه دریاچه ارومیه (از زولاچای تا زاب) با استفاده از مدلهای LARS-WG و HEC-HMS تحت سناریوی SSP5-8.5 تمرکز دارد. شاخصهای SPI و SPEI برای خشکسالی هواشناسی و شاخصهای SSI و SDI برای خشکسالی هیدرولوژیکی محاسبه شدند. دادههای بارش و دبی روزانه از 20 ایستگاه برای دوره پایه (1983-2022)، آینده نزدیک (2022-2061) و آینده دور (2061-2100) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان دهنده افزایش فراوانی و شدت خشکسالیهای هیدرولوژیکی از دهه 2000 به بعد است. اختلاف بین شاخصهای هواشناسی و هیدرولوژیکی، نقش عوامل انسانی مانند برداشت بیش از حد آب را برجسته میکند. پیشبینی آب و هوا با استفاده از LARS-WG افزایش دما از 1.6 تا 2.4 درجه سانتیگراد و کاهش میانگین بارندگی از 2.9 تا 3.3 درصد را نشان میدهد. نتایج مدل HEC-HMS همچنین نشان میدهد که رواناب سطحی در آینده نزدیک 8.1 درصد و در آینده دور 11.2 درصد نسبت به دوره پایه کاهش خواهد یافت. در دورههای آینده، ناهنجاری شدت خشکسالی برای شاخصهای هیدرولوژیکی (SSI و SDI) در ماههای گرم (ژوئن تا سپتامبر) با افزایش تا 1.6 واحد در بالاترین حد خود خواهد بود، در حالی که برای شاخصهای هواشناسی (SPI و SPEI)، تشدید در پاییز مشاهده میشود. علاوه بر این، مدت خشکسالی در آینده دور به 35 ماه افزایش خواهد یافت. این یافتهها بر نیاز به سیاستهای پایدار منابع آب تأکید میکنند و مبنایی برای مدیریت ریسک خشکسالی در حوضه فراهم میکنند.
|
|
پژوهشگران
|
جمال احمدی لاوین (نفر اول)، سینا صادق فام (نفر دوم)، احمد شرافتی (نفر سوم)، امین رضا نشاط (نفر چهارم)
|